GRENSPALEN TUSSEN BELGIE EN NEDERLAND

Deel 31 Grenssteen 246a tot en met Grenspaal 250

De grens maakt en dit stuk een wijde bocht omheen Huybergen ( NL ). Ook hier veel boerderijen en veeteelt aan twee kanten van de grens. In dit stuk wordt de grens beschreven tussen de gemeenten Kalmthout ( B ) en Huybergen ( NL ).  Er is echter in BelgiŽ wel een grenscorrectie gebeurd in 1974 waarbij  de Kalmthoutse Hoek vanaf dan tot Essen behoort en Essenhoek heet.  Vroeger kwam de gemeentegrens tussen Kalmthout en Essen uit bij GP243, nu bij GS248a.

PLATTEGROND

De grens rond Huybergen kent een raar verloop en heeft ook een rare geschiedenis. Het gebied is jarenlang een twistgebied geweest tussen het Markiezaat van Bergen op Zoom en de abdij van Tongerlo. De grens van beide gebieden lag dwars door het dorp. Men moet de grenslijn van GP241 naar GP246 rechtdoor trekken naar het westen alsook de grenslijn van GP251 naar GP250 naar het noorden. ( zie rode lijnen op het plannetje van Frans Meeus hieronder ) Het kruispunt van deze twee rechten was gelegen ten noorden van het dorp Huybergen en was gemarkeerd met de paal van Hertsput. Omdat de Hertog van Brabant eigenaar en leenheer was van beide gebieden kwam het nooit tot een duidelijk standpunt en bleef het geschil doorheen verschillende eeuwen etteren.

( tekening Frans Meeus uit Putte )

Rond 1820 is bij de vorming van de provincies Zuid-Brabant en Noord-Brabant (Koninkrijk der Verenigde Nederlanden) de huidige grens vastgelegd ( blauwe lijn ). Toen is men bij het opmaken van de documenten voor het bepalen van de gemeentegrens uitgegaan van de gronden die voor 1795 grondbelasting betaalden aan de Raad van State in Den Haag. Die gronden strekten een heel eind binnen het rechtsgebied van Tongerlo en Belgisch Brabant. Hierdoor heeft de grens bij Huijbergen een wat grillig verloop, als het ware in een boog om het dorp heen. Bij de afsplitsing van BelgiŽ (1830) is deze grens de staatsgrens geworden waardoor Huijbergen, anders dan bijvoorbeeld Putte, geheel in Nederland ligt.

GRENSSTEEN 246a

De grens volgt vanaf GP246 een landbouwweg naar twee boerderijen.  De grens maakt ter hoogte van GS26a een knik naar links en gaat dan tussen de twee boerderijen door. Op de foto zicht op GS246a en de Nederlandse boerderij.

 GRENSSTEEN 246b

Achter de Nederlandse boerderij maakt de grens een knik tot juist aan de achtergevel van een schuurtje.  GS246b staat op de hoek van dat schuurtje.

GRENSSTEEN 246c

Parallel aan de schuur staat nog een stal.  Ook hier gaat de grens volgens de achtergevel tot aan GS246c. Dan gaat de grens het veld in.

GRENSSTEEN 246d

Achter de boerderij gaat de grens midden door een perceel achter de stal tot aan GS246d en volgt dan een sloot.  Op de foto zicht op GS246d en de sloot.  Links is het BelgiŽ en rechts Nederland.

GRENSSTEEN 246e

GS246e staat maar een beetje verder  aan dezelfde sloot. De sloot vormt nog steeds de grens en maakt ter hoogte van GS246e een knikje.

GRENSSTEEN 246f

Nog steeds de sloot volgend kom je uit bij GS246f.  Het rare van het protocol is dat er tussen GP246 en GP247 acht grensstenen zijn beschreven terwijl er negen aanwezig zijn. Ik denk dat deze steen niet beschreven is, maar wanneer is ze dan geplaatst ?

GRENSSTEEN 246g

Ondertussen zijn we dezelfde weg komende van GP246 weer overgestoken. GS246g staat aan de noordoost hoek van een Nederlands huis.  Links op de foto ziet de achter-inrit van een Belgische boerderij.

GRENSSTEEN 246h

Ondertussen heeft de grens nog maar eens een boerderij doormidden gesneden en komt ze aan bij 246h. Hier gaat de grens naar links. De grens komt uit op de grote weg van Hoek ( B ) naar Huybergen ( NL )  om dan de weg te volgen.  Het huis op de foto staat aan de overkant van de weg en dus in BelgiŽ.

GRENSSTEEN 246i

De grens volgt even de weg tussen GP247 en GS246i om bij GS246i de weg volledig aan BelgiŽ te laten.

GRENSPAAL 247

GP247 staat er bij mijn weten zo al jaren bij, omvergeduwd door een vrachtwagen denk ik. Bij GP247 maakt de grens een hoek naar links volgens een landbouwweg. Als men hier rechtdoor gaat over de akker, komt men bij GP248 uit, maar de grens maakt hier nog een paar zigzag bewegingen. De grens gaat eerst helemaal rond de Nederlandse wei op de rechtse foto.

GRENSSTEEN 247a

Vanaf GP247 volgt de grens een landbouwweg tot aan GS247a.  Bij deze steen maakt de grens een hoek naar het zuiden volgens een zandweg naar de Verbrande Hoef.

GRENSSTEEN 247b

Bij GS247b verlaat de grens de zandweg en maakt een hoek naar het westen rond nog steeds dezelfde wei. De tractor staat in BelgiŽ.

GRENSSTEEN 247c

Bij de Weverbeek staat GS247c en volgt de grens de beek naar het zuiden.

GS247d heb ik niet kunnen vinden, zou ook aan de Weverbeek moeten staan. Op deze hoek gaat de grens weer naar oosten volgens een zandweg naar GP248.  Op deze manier wordt nu een Belgische wei door de grens omsloten.

GRENSPAAL 248

Bij GP248 maakt de grens een hoek naar het zuiden volgens een sloot en laat wat verder een houtkant en enkele huizen in Nederland.

GRENSSTEEN 248a

Bij GS248a maakt de grens een hoek naar het westen.  De gefreesde akker ligt in BelgiŽ evenals de boerderijen op de achtergrond.

GS248a is NU het contactpunt tussen de gemeenten Essen ( B ), Kalmthout ( B ) en Huybergen ( NL ).

GRENSSTEEN 248b

Deze tussenpaal heb ik pas gevonden op 05/11/06 nadat Frans Meeus de paal al had gevonden en vrij geschopt. De paal staat in de berm naast de grensweg alhier. De kop is er af en nadien is er aarde op de paal komen te liggen, vandaar dat hij eerder onvindbaar was. Pal onder de paal ligt de buis van de Weverbeek die vanaf hier opnieuw de grens vormt. De foto is getrokken in de richting van GP248c.

GRENSSTEEN 248c

GS248c staat midden in de Weverbeek.  De Weverbeek loopt recht van zuid naar noord en vormt dus een paar keer de grens, tussen GS247c en GS247d ťn tussen GS248b en GS248c.  

GRENSPAAL 249

Waar de Staartsestraat de Weverbeek en dus ook de grens oversteekt met een bruggetje, werd GP249 geplaatst. 

GRENSPAAL 250

GP250 staat aan villa in BelgiŽ die enkel via Nederland bereikbaar is achter de manťge van Huybergen.  GP250 duidt een haakse hoek naar het zuiden aan.

GRENSSTEEN 250a

( klik op foto voor vervolg )