GRENSPALEN TUSSEN BELGIE EN NEDERLAND

Deel 19 Grenssteen 167 tot en met Grenspaal 173

In dit gedeelte worden de grenspalen getoond vanaf GP 167 aan de ZuidWillemsvaart in Bocholt tot GP 173 in Hamont. Hier moet de Belgische gemeente Bocholt gronden afgeven aan Nederland en wordt de grens rechtgetrokken We passeren voor de tweede keer de Zuid Willemsvaart en we komen aan het contactpunt tussen de Nederlandse provincies Limburg en Brabant.

PLATTEGROND

GRENSPAAL 167

Deze paal staat aan de Zuid Willemsvaart.  We zijn de Zuid Willemsvaart al eens tegengekomen bij GPn 104 en 105. Oorspronkelijk had Napoleon hier begin 1800 het idee om hier een kanaal aan te leggen dat de Schelde met de Rijn moest verbinden: het Canal du Nord of te wel de Noordervaart. Zo kon hij de Nederlandse havens en de tolheffingen omzeilen. Nederlands Limburg behoorde tot de Zuidelijke Nederlanden en was toen Frans. In 1806 is men begonnen met de werkzaamheden.  In 1811 werden de werken stilgelegd nadat Nederland ondertussen ook onder het bewind van Napoleon kwam en aldus het belang van de Noordervaart afnam. Het stuk Noordervaart dat nu nog gebruikt wordt is het stuk tussen Lozen en Helenaveen.  Het stuk Zuid Willemsvaart tussen Lozen en Smeermaas was oorspronkelijk een voedingskanaal van 4 ŗ 5 meter breed. 

GRENSPAAL 168

GP 168 staat aan de andere kanaaloever aan de grote weg van Lozen naar Weert. In 1822 besloot koning Willem I de plannen van Napoleon aangepast uit te voeren en nog een verbindingskanaal te graven tussen Weert  en ís-Hertogenbosch. en heeft het voedingskanaal tussen Lozen en Maastricht verbreed. Het kanaal werd naar koning Willem vernoemd, maar omdat in Overijssel al een kanaal naar hem vernoemd was, de Willemsvaart, werd er nu het woord Zuid aan toegevoegd: Zuid-Willemsvaart.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Grand_Canal_du_Nord

http://nl.wikipedia.org/wiki/Noordervaart

http://nl.wikipedia.org/wiki/Zuid-Willemsvaart

http://www.abeek.be/abeek/historie/07_zuid_willemsvaart.htm

GRENSSTEEN 168a

GS 168a  ligt droevig in twee stukken gebarsten midden in een grote akker.  Hier is goed te zien dat er een nieuwe grens is getrokken diagonaal over het akkerpatroon.  De oude grens van Bocholt met Budel ligt een beetje verder en is ook nog goed te herkennen in het landschap.

GRENSSTEEN 168b

GS168b  is in twee stukken gebarsten.

GRENSMARKERING 168x

 

( foto Rien de Schipper )

Halverwege GS 168b en GP 169 vond ik dit bermpaaltje pal op de grens.  Ik vond het vreemd en heb er geen aandacht aan geschonken.  Later ben ik er achter gekomen dat heden ten dagen op dit punt de provincies Belg. Limburg, Ned. Limburg en Noord Brabant hier tesamen komen.  Hier heeft een grenscorrectie plaats gevonden tussen Noord Brabant en Ned. Limburg.

GRENSPAAL 169

GP169 staat midden in een moeras en is tevens het punt waar Nederlands Limburg  ( Weert ) ophoudt en waar Nederlands Brabant  ( Budel ) begint.  Vanaf GP 169 gaat de grens naar het noorden.  In het protocol van 1843 was dit punt een drieprovincieŽnpunt tussen Nederlands Limburg, Belgisch Limburg en Noord Brabant.  Heden ten dage is de grens tussen Nederlands Limburg en Noord Brabant opgeschoven naar het oosten zodat de belangrijke functie niet meer voor GP 169 is weggelegd. Het nieuwe drieprovincieŽnpunt wordt nu gemarkeerd door het bermpaaltje.

GRENSPAAL 170

Deze paal staat maar 30 meter verder dan GP169 en is het contactpunt tussen Hamont (B), Bocholt(B) en Budel (NL).  Het is hier zeer nat.  Je zakt bijna tot je knieŽn in het moer.

GRENSSTEEN 170a

GS 170a staat naast een zandweg die de grens kruist. Kijkrichting is naar GP170.

GRENSSTEEN 170b

GS 170b ligt in de sloot.

GRENSSTEEN 170c

Pas in maart 2006 gevonden met tip van grenspaalwandelaar Jos Swinnen. Staat ongeveer 100m ten noorden van de Fabriekstraat in Hamont. Alleen de voet is er nog. De top is verdwenen.

GRENSSTEEN 170d

Volgens de akkergrenzen is er een kleine knik in de grens bij GS 170d.  GS 170c heb ik niet kunnen vinden.

GRENSSTEEN 170e

Staat aan de achterkant van enkele huizen van Hamont ( B ) en duidt een kleine knik in de grens aan.

GRENSPAAL 171

Staat midden op een oprit naar een huis een beetje achterin nog net in BelgiŽ. Een beetje verder staat een van de vijf  Douanepalen van Budel ( NL ).

DOUANEPAAL

De palen worden vaak 'douanepalen' genoemd, omdat ze in de zeventiende eeuw werden geplaatst voor de Admiraliteit van de Maas ('Maze'), gevestigd te Rotterdam die in deze zuidelijke streken de in- en uitvoergelden incasseerde. Vier van deze palen zijn nog origineel, ťťn exemplaar is enige jaren geleden opnieuw gemaakt. De palen laten het wapen van genoemde instelling zien: een schild met klimmende leeuw en zeven pijlen (op de nieuw gemaakte ontbreken deze curieus genoeg) op twee gekruiste ankers en de letters PPP, die betekenen: "Pugno Pro Patria", ofwel: "Ik vecht voor het vaderland". Dat vaderland was de Republiek der Verenigde Nederlanden. De palen markeerden namelijk de staatsgrens die in 1648 bij de Vrede van MŁnster ontstond toen de Meierij aan dit gebied werd toegevoegd. Aan deze grens werden diverse 'douanekantoren' gevestigd, onder andere een te Budel. Hier werden de 'convoyen en licenten', in- en uitvoergelden, geheven door Staatse ambtenaren, die protestant moesten zijn en zo bijdroegen aan de opvallende grootte van de hervormde gemeente Budel-Gastel. De palen werden vermoedelijk in 1662 geplaatst

GRENSSTEEN 171a

GS 171a staat aan de achterkant van een Belgisch huis. GS 171b heb ik niet kunnen vinden.

GRENSPAAL 172

GP172 staat aan de weg naar het gehucht Toom naast de Erkbeek. Hier een beetje verder vond ik een tweede van de vijf Budelse douanepalen.

DOUANEPAAL

GRENSSTEEN 172a

GS 172a ligt helemaal verborgen tussen het riet op de oever van de Erkbeek die hier de grens vormt.

GRENSSTEEN 172b

De grens maakt hier een raar knikje naar het oosten.  Om deze knik te bevestigen staat GS 172b in het uiterste puntje van deze knik.

GRENSPAAL 173

Een mooie zilverkleurige grenspaal temidden van de akkers en de bossen.

GRENSSTEEN 173a

(klik op de foto voor vervolg)

Terug naar : map grenspalen BelgiŽ-Nederland

Terug naar : start pagina